Vera Dua

Nog voordat ik Mathias interviewde (zie onder), ging ik op de koffie bij Vera, de grande dame (alleen figuurlijk) van de Vlaamse groenen.

Ze was toen nog geen kandidaat-burgemeester, en Groen! had zelfs nog geen verkiezingsprogramma. Een jaar later, na alweer een paar stukgeslagen dromen, dreigt de partij nogmaals de mist in te gaan bij de komende verkiezingen. Dat maakt het interessant nog eens te lezen hoe dapper Dua naar de gemeenteraadsverkiezingen marcheerde.

Even tussendoor: Vera Dua is een heel gezellige dame. Ik vind haar politiek niet altijd even sterk, maar ze leest de juiste krant en ze heeft het hart op de goede plaats, dat staat buiten kijf. Alleen loont dat niet altijd.

Het interview dan.

‘Wie is er in Gent?’: Dua trekt groene lijst uit noodzaak


Drie jaar voert Groen! nu oppositie, met Dua aan het hoofd. Na de historische verkiezingsnederlaag van 18 mei 2003 haalde de partij niet eens één zetel in het federale parlement.

Voor Vera Dua persoonlijk betekende de nederlaag dat ze ontslag nam als Vlaams minister van Landbouw en Leefmilieu, wat ze sinds 1999 was. Ze ging weer in het Vlaamse parlement zetelen en werd opgevolgd door haar partijgenoot Ludo Sannen. ‘Soms maak je je als groene niet populair,’ zal ze straks tegen me zeggen. En dat vindt ze ook niet altijd nodig.
In Dua’s visie wordt de wereld belaagd door geldwolven. Worden grenzen overschreden. Moeten mensen de band weer aanhalen met hun leefomgeving en moet een ‘warme’ samenleving meer dan ooit worden gestimuleerd. Op de stadsdag in Gent vertaalde ze deze uitgangspunten naar de fundamenten voor een Gents stadsbeleid: aandacht voor de ‘vergeten’ volksbuurten, het autoverkeer luwen en de stad een groene long geven, waarin mensen uit verschillende culturen elkaar kunnen ontmoeten, de armoede en werkloosheid bij jongeren en allochtonen tegengaan.
Groen! wil baan ruimen voor jonge mensen. De rol van de vijftigers lijkt, in een algemene tendens binnen de Belgische politiek, uitgespeeld. Dua heeft haar gloriemoment gehad. Is het daarom dat ze nu besloten heeft, althans voorlopig, uit de nationale politiek te verdwijnen? Heeft ze alles al bereikt? En wat is de volgende stap? Ik vraag het haar.

U gaat dit najaar de groene lijst trekken in Gent. Bent u de oppositie al na drie jaar beu?
(lacht) Nee, ik ben ervan overtuigd dat een groene oppositie nodig is. Maar ik heb altijd gezegd dat mijn taak als voorzitter was ervoor te zorgen dat we goede verkiezingsresultaten haalden in 2006 en 2007 en te zorgen voor een goede verjonging en vernieuwing in de partij. Het is met die twee doelstellingen in het achterhoofd dat we nu proberen om in Gent een goed resultaat te behalen.

Maar u keert dus zelf terug naar de lokale politiek.
Ik ga de lijst trekken.

Hebt u de ambitie om ook een mandaat op te nemen in Gent?
Als ik die lijst trek doe ik dat serieus; het is niet zo dat ik tussen de soep en de patatten even de lijst trek hier in Gent en de dag na de verkiezingen zeg: jongens, trek nu je plan, ik ga terug naar Brussel. Op het moment dat de Gentse groep mij gevraagd heeft ‘Zou je die lijst niet willen trekken?’ heb ik daar drie voorwaarden aan gekoppeld. Ten eerste moeten we een goede verkiezingsuitslag hebben. Ja, in Gent hebben we het beste resultaat van Vlaanderen: 16% in 2004. Maar dan moeten ze, ten tweede, nog met ons willen praten, en ten derde moet er een groen bestuursakkoord zijn. Dàn zou ik schepen worden.

U hebt het over vernieuwing en verjonging. Maar op de meest prominente plaatsen op de lijsten van Groen! staan vijftigers: Mieke Vogels trekt de Antwerpse lijst, u de Gentse. Hoe past dat in die verjonging?
Bij de verkiezingen van 2004 hebben we een overlevingsstrategie toegepast en hebben we gekozen voor een combinatie tussen ervaring en vernieuwing. Nu trekken mensen van de oude garde de lijst in de twee grote steden, maar in veel centrumsteden worden de lijsten gevuld met jonge mensen die een prominente plaats krijgen, in Aalst, Oostende, Hasselt…

Prominente plaatsen, maar niet de beste.
Op de derde plaats van de Antwerpse lijst staat Freya Piryns (26), die een zeer goede politica is: voor mij is zij de toekomst van de partij. En in 2007 hoop ik dat we met een nieuwe equipe kunnen uitpakken. Het is ook niet goed om jonge mensen te pushen: er zijn politici die onder druk worden gezet, dat wordt de laatste tijd wel duidelijk (doelt op Freya Van den Bossche). Ik vind dat echt niet goed.

Kampt Groen! niet met een tekort aan gezichten? Waren er in Gent bijvoorbeeld geen andere mensen om de lijst te trekken?
Wie is er in Gent?

Ik weet het eigenlijk ook niet.
Daar heb je je antwoord. (komt niet meer bij)

Heeft men u moeten overhalen?
Ja, ze hebben mij moeten overtuigen. (herstelt zich) Ik bedoel, ik ben begonnen in de gemeenteraad en ik wil daar echt naar terug, dus ik kijk daar naar uit. Maar het is niet zo evident voor de partij. Het betekent bijvoorbeeld dat ik mijn opvolging moet regelen.

Hebt u al een idee wie u zal opvolgen als voorzitter?
Ik heb daar ideeën over, ja.

Wie?
(lacht) Dat zal op het gepaste moment wel duidelijk worden. Als we niet in een meerderheid zitten in Gent, dan blijf ik voorzitter.

Welke post verkiest u? Als u schepen wordt, bedoel ik.
Daar heb ik echt nog niet over nagedacht. (denkt even na) Als ik mijn hart volg, dan vind ik alles belangrijk wat te maken heeft met ‘de wijken’ (de verkrotte 19e-eeuwse gordel): zorgen dat er op het vlak van huisvesting het één en ander in beweging komt, dat er stadsvernieuwing wordt doorgevoerd… niet alleen in het centrum, maar ook in die buurten.

Daar ligt het stadsbestuur toch sowieso al van wakker?
In het centrum.

Het centrum is inderdaad opgewaardeerd, maar staan nu de ‘vergeten wijken’ niet op het programma?
Er is in Gent inderdaad veel gebeurd. Ik zeg dat ook altijd: Gent is een ongelooflijk plezante stad om te wonen. De stad is gezelliger gemaakt, zeker voor de toeristen – en ook voor de Gentenaars. Maar je moet eigenlijk al op bezoek gaan in het centrum om te kunnen genieten van je stad. Er is nog steeds een onevenwicht tussen het centrum en de volksbuurten. Dus moeten we nu aan een echte stadsvernieuwing beginnen te denken, wat niet hetzelfde is als her en der een project opstarten. Stadsvernieuwing gaat niet alleen over het renoveren van huizen en van een baksteen hier en daar, dat gaat over de structuur van een wijk.

Wat zou uw bijdrage daaraan zijn? Concreet?
Stadsontwikkelingsprojecten, natuurlijk. Men zit, zoals je zegt, eigenlijk al in een planningsfase. Er zijn een aantal mensen die er al goed over nagedacht hebben hoe je een wijk aanpakt. Er was bijvoorbeeld een plan voor de Brugse Poort (de vergeten wijk waar Dua in haar jeugdjaren woonde), maar het probleem is dat men maar een fractie van dat plan heeft uitgevoerd. Er is vooral meer geld nodig.

Marino Keulen, Vlaams minister van huisvesting, heeft net de 20 miljoen euro die gingen naar stadsvernieuwing uit de Vlaamse begroting geschrapt.

Ja, inderdaad. En intussen is de stad verkeerd bezig, met grootschalige projecten die niet op maat van Gent zijn. Als je kijkt naar het Sint-Pietersstation, dat is een veel te groot project. Men denkt alleen aan de 2 à 3 miljoen bezoekers per jaar die het kan opleveren, wat natuurlijk een economische boost geeft. Maar dan ben je niet bezig met die wijk leefbaarder te maken, je bent bezig met die wijk te ontwikkelen. Alsof het een project is.
Hoe stel je de financiële situatie van een stad op lange termijn veilig? Door te zorgen dat je iets doet aan de vlucht naar het platteland. Mensen met een dubbel inkomen die een villa willen neerpoten, doen dat daar. Als we die mensen in de stad kunnen houden, dan hebben we een stevige financiële basis, maar daar wordt niet aan gedacht. Ik zeg het, je moet Gent leefbaarder maken: je vind geen huis met een tuin, er zijn onvoldoende groene zones, en er is een probleem met de verkeersleefbaarheid.

U wilt zich concentreren op de steden en ook het beschikbare geld daarin stoppen. U zoekt echt wel ruzie met landbouwers.
Nee, integendeel: het grote uitgangspunt van ons huidige programma – en ik spreek nu niet als Gentse lijsttrekker, maar als voorzitter – is landelijke gemeenten landelijk houden door iets te doen aan de steden.

Als minister van Landbouw en Leefmilieu hebt u zich nochtans niet echt populair gemaakt op het platteland: uitbreiding van natuurgebieden, beperking van mestoverschotten… ten koste van landbouwers. Die zijn nu boos op u. Concentreet u zich daarom op de stad?
Minister van Leefmilieu zijn is niet gemakkelijk. Je moet opkomen voor de volksgezondheid en voor het milieu: dat betekent dat je je niet automatisch populair maakt. België heeft op het vlak van milieu trouwens vooruitgang gemaakt tussen 1999 en 2003 (toen Dua minister was). Op korte termijn neem je geen populaire maatregelen, maar op lange termijn zijn ze wel noodzakelijk. Mensen hebben dat wel door, denk ik.

Uw campagneslogan is ‘Anders globaal, groen lokaal’. Over dat lokale hebben we het al gehad, maar hoe ziet u die ‘anders globaal’?
Dat is eigenlijk een vertaling van ‘think global, act local’, wat dan weer een fundamentele kritiek is op de organisatie van de wereld. De ‘anders’ komt van andersglobalisme. Die uitgangspunten zijn de kapstokken waarop we ons baseren, en die proberen we te vertalen naar het lokale niveau. Dat lijkt evident, maar in de politiek is dat absoluut niet zo.
We moeten nu keuzes maken voor de toekomst, ik zit in de politiek voor mijn kleinkinderen. En als ik het zo zeg, begrijpen mensen dat wel. Denken op lange termijn is wat ons onderscheidt van andere partijen. Dat, solidariteit met de rest van de wereld, en erkennen dat er grenzen zijn.

Grenzen waaraan?
Grenzen aan wat mensen kunnen verdragen, aan wat het milieu kan verdragen, aan onze economie… Mensen proberen die grenzen te doorbreken: the sky is the limit. Maar dan hypothekeer je de toekomst. Eigenlijk durven alleen groenen dat te zeggen.
Daarom is het voor ons ook moeilijk om met partijen samen te werken die vertrekken vanuit het idee van ‘iedereen een stuk van de koek’ – wat op zich goed is. Maar dan gaan de liberalen die koek vergroten – Steve (Stevaert) had een hele theorie over een taart die je niet groter kan maken.

Met ‘andere partijen’ bedoelt u dus alleen liberalen.
Wij neigen als groenen eigenlijk wel meer naar het socialisme dan naar het liberalisme. Wij vinden dat iedereen een stuk van de koek moet inleveren, en dat je moet erkennen dat er grenzen zijn. De liberalen willen altijd maar meer en geven alles aan dezelfden, die alles al hebben. Ze denken niet op lange termijn.

De meeste mensen in het stemhokje blijkbaar ook niet: Groen! werd in 2003 afgestraft. Levert een goede marketingstrategie electoraal niet meer op dan ideologische uitgangspunten?
Ik vind een goede communicatie niet hetzelfde als marketing. Ik vind dat je je boodschap moet proberen duidelijk te maken, vanuit een ideologisch vertrekpunt. Voor de kiezers is het essentieel dat ze goed weten waar partijen voor staan. En dat is toch uiteindelijk die ideologische fond. Mensen moeten kunnen kiezen uit verschillende politieke projecten: dat is democratie.

Is Groen! nog de enige linkse partij, zoals Mieke Vogels beweert?
Groen! is de meest progressieve en dus linkse partij. In Antwerpen zijn de socialisten bijvoorbeeld meer naar het centrum opgeschoven, en de andere partijen naar rechts, ja.

Beantwoordt die verschuiving niet gewoon aan een trend in de samenleving? Heeft Groen! haar electorale grenzen bereikt als ze niet mee opschuift?
Dat is moeilijk, wat is een grens? In 2004 hebben we bijna acht procent gehaald (in Vlaanderen). Onder bepaalde omstandigheden haal je wat meer, afhankelijk van de actualiteit. Dat kunnen bepaalde gebeurtenissen zijn…

Zoals een dioxinecrisis.
Bijvoorbeeld, ja. Maar die acht procent uit 2004, die houden we.

En meer? U hebt niet de ambitie om in het centrum van de macht te gaan staan?
(lacht) Nee, we willen geen grote volkspartij worden. Laat ons eerst proberen te behouden wat we hebben. We komen van ver.

Bedankt voor dit gesprek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s